جهانگیر صوراسرافیل
1- جهانگیر (خان) شیرازى ابن (آقا) رجبعلى مؤسس و مدیر روزنامه «صوراسرافیل» (و. شیراز 1292 ه.ق./ مقت. 1326 ه.ق. - 1287 ه.ش./ 1908 م.) وى از خانوادهاى تهىدست برخاسته بود و در اوان كودكى پدرش درگذشت و عمهاش سرپرستى او را در تهران به عهده گرفت. در سن 5 سالگى به شیراز بازگشت و در آنجا به تحصیل پرداخت. مقدمات ادبیات و منطق و ریاضى را نزد استادان زمان فراگرفت و به سال 1311 ه.ق. مجددا با عمهاش به تهران آمد و در دارالفنون و مدارس دیگر به تحصیل علوم و فنون جدید پرداخت. در این هنگام نهضت آزادىخواهى آغاز شده بود، جهانگیر به انجمنهاى سرى و مجامع مخفى راه یافت و با بزرگان سیاست ایران آشنا شد و خود از اركان عمده آزادىطلبان به شمار آمد. در سال 1324 ه. ق. آزادىخواهان به برقرارى مشروطیت در ایران نائل آمدند. محمد على شاه پس از جلوس به مخالفت با مشروطه قیام كرد. جهانگیرخان با همراهى چند تن از دانشمندان (از جمله علىاكبر دهخدا) به مقاومت برخاست و روزنامه صوراسرافیل را ایجاد كرد. پس از اشغال مجلس، جهانگیرخان به وسیله قزاقان دستگیر شد و او را به باغ شاه بردند و خفه كردند. 2- روزنامه صوراسرافیل در سال 1325 ه. ق. در تهران تأسیس كرد و شماره اول آن در روز پنجشنبه 17 ربیعالآخر 1325 ه. ق./ 11 خرداد 1286 ه.ش. منتشر شد. اولین شماره نامه هفتگى صوراسرافیل 14 ماه پس از آنكه: «دولت علیه ایران رسما در عداد دول مشروطه قرار گرفت...» از طبع خارج گردید و به دست مردم رسید و گویا آن اولین روزنامهاى بود كه رسما در كوچه و بازار به دست روزنامه فروشها و غالبا به وسیله اطفال به فروش مىرفت. این روزنامه با پول و سرمایه میرزا قاسمخان تبریزى كه بعدها وزیر پست و تلگراف و غیره شد، و با پیشنهاد و كوشش و رنج و مسئولیت میرزا جهانگیرخان شیرازى و با همراهى میرزا على اكبرخان دهخدا اداره و منتشر مىشد. جهانگیرخان این روزنامه را چنانكه در سرمقاله اولین شمارهاش آمده: «در تكمیل معنى مشروطیت و حمایت مجلس شوراى ملى و معاونت روستائیان و ضعفا و فقرا و مظلومین...» انتشار مىداد. در آغاز صوراسرافیل هفتهاى یك بار منتشر مىشد. در چهارمین شماره آن حملات تندى نسبت به روحانیون و متعصبان شده بود و از این رو مدت یك ماه و نیم از انتشار آن جلوگیرى كردند. پس از گفتگوهاى بسیار قرار شد كه آزاد شدن روزنامه منوط به نوشتن توبه نامهاى باشد. جهانگیرخان بدین كار تن در نمىداد تا آقاى تقىزاده مقالهاى تحت عنوان «دفاع» كه دو شماره روزنامه را گرفت و نوشت و دوباره روزنامه منتشر شد و این كار ادامه داشت تا جهانگیرخان به شهادت رسید و روزنامه تعطیل گردید. پس از آن هم در تاریخ 1337 مجددا سه شماره به وسیله مرحوم دهخدا در «ایوردون سوئیس» انتشار یافت و سپس شعله آن خاموش گردید. تا آن زمان ادبیات فارسى عموما و روزنامهها خصوصا سبك نگارش قدیم را مراعات مىكردند و عبارات مسجع و مقفى و با اطمطراق مىنوشتند. روزنامه صوراسرافیل به زبان مردم عهد نوشته مىشد و حتى از آوردن اصطلاحات و لغات عامیانه ابا نداشت و از این رو در سبك نثر فارسى معاصر تأثیرى بسزا كرد. مهمترین مقالات علىاكبر دهخدا بود كه تحت عنوان «چرند پرند» منتشر میشد.
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
